De CRvB oordeelt: verlaging bijstand is toegestaan als kosten kunnen worden gedeeld

De hoogste bestuursrechter heeft op 1 november 2016 bepaald dat de kostendelersnorm die op 1 januari 2015 in de Participatiewet is ingevoerd is toegestaan.

Kostendelersnorm

Kort gezegd houdt de kostendelersnorm in dat ingeval een bijstandsgerechtigde op een adres woont met anderen, zijn bijstandsuitkering kan worden verlaagd omdat hij bepaalde kosten kan delen. Daarbij geldt dat hoe meer volwassenen woonachtig zijn op hetzelfde adres, hoe lager de uitkering zal zijn. Op 1 november 2016 heeft de Centrale Raad van Beroep zich gebogen over de vraag of deze korting op de bijstandsuitkering is toegestaan. In 13 zaken kwam de Raad tot het volgende oordeel.

In de eerste plaats heeft de Raad geoordeeld dat met de verlaging van de bijstandsuitkering een bijstandsgerechtigde niet onder het sociaal minimum duikt. Alleen als sprake is van een commerciële (onder)huur- of kostgangersrelatie, kan een korting op de uitkering achterwege blijven. Dit geldt dan weer niet als familieleden in de eerste of tweede graad op hetzelfde woonadres samenleven. Ook maakt de kostendelersnorm geen inbreuk op het eigendomsrecht zoals dat onder het Europese recht is gewaarborgd.

Afwijkingen via bijzondere bijstand

Als kosten kunnen worden gedeeld, zo oordeelde de Raad, dan is een verlaging van de uitkering op z’n plaats zonder dat daarvan kan worden afgeweken. Worden bijzondere kosten gemaakt, dan zal met een beroep op de bijzondere bijstand deze kosten moeten worden vergoed. Omdat de Raad ook een uitspraak heeft gegeven in een zaak die een IOAW-uitkering betrof, (oudere werkloze werknemers), is nu duidelijk dat hetzelfde regime van de bijstandswet voor wat betreft de kostendelersnorm ook geldt voor een IOAW-uitkering.

De conclusie is dat de positie voor personen die met elkaar samenwonen om voor elkaar te zorgen, er niet gemakkelijker op is geworden. Het uitgangspunt van de overheid om werken lonend te maken, blijkt uiteindelijk ook voor de Raad de doorslag te geven.